سونوگرافی عمومی و تخصصی
در كلینیك رادیولوژی و سونوگرافی دکتر شماعی
انواع سونوگرافی عمومی و تخصصی برای بررسی اندامهای داخلی بدن، بارداری و سلامت جنین، عروق، پستان، تیروئید، شکم و لگن انجام میشود.
سونوگرافی یک روش تصویربرداری ایمن، بدون درد و بدون استفاده از اشعه ایکس است.در این روش، تصاویر اندامها و بافتهای بدن با استفاده از امواج اولتراسوند تهیه میشوند. بسته به نوع بررسی، ممکن است از سونوگرافی معمولی، سونوگرافی تخصصی، کالر داپلر، سونوگرافی سهبعدی یا چهاربعدی و روشهای پیشرفتهتر استفاده شود.
خدمات سونوگرافی مرکز دکتر شماعی شامل سونوگرافیهای عمومی، سونوگرافی زنان و بارداری، سونوگرافی NT، آنومالی اسکن جنین، اکوکاردیوگرافی قلب جنین، کالر داپلر عروق و بررسیهای تخصصی دیگر است. برای دریافت نوبت سونوگرافی عمومی یا تخصصی در كلینیك رادیولوژی و سونوگرافی دکتر شماعی، میتوانید با مرکز تماس بگیرید. هنگام نوبتگیری، نوع سونوگرافی نوشتهشده در نسخه را اعلام کنید تا زمان مناسب و آمادگی لازم، مانند ناشتایی یا پر بودن مثانه، به شما توضیح داده شود.
سونوگرافی روشی برای تصویربرداری از اندامهای داخلی بدن با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالاست. این امواج از طریق پروب وارد بدن شده و پس از برخورد با بافتها بازتاب پیدا میکنند. دستگاه سونوگرافی این بازتابها را به تصویر تبدیل میکند. سونوگرافی: از اشعه ایکس استفاده نمیکند. معمولاً بدون درد و غیرتهاجمی است. در بسیاری از موارد نیاز به تزریق ندارد. امکان مشاهده زنده حرکت اندامها و جریان خون را فراهم میکند. در صورت وجود اندیکاسیون پزشکی قابل تکرار است. در بررسی بارداری و سلامت جنین کاربرد گستردهای دارد. در كلینیك رادیولوژی و سونوگرافی دکتر شماعی، انواع سونوگرافیهای عمومی و تخصصی بر اساس درخواست پزشک و شرایط بیمار انجام میشود.
سونوگرافی شکم و لگن برای بررسی اندامهایی مانند کبد، کیسه صفرا، مجاری صفراوی، کلیهها، طحال، پانکراس، مثانه، رحم، تخمدانها و پروستات انجام میشود.این بررسی ممکن است برای ارزیابی موارد زیر درخواست شود: درد شکم یا لگن کبد چرب سنگ کیسه صفرا سنگ کلیه و مجاری ادراری کیست یا تودههای شکمی بزرگی کبد یا طحال اختلالات رحم و تخمدانها مشکلات مثانه و پروستات وجود مایع آزاد در شکم پیگیری بیماریهای قبلی برای برخی سونوگرافیهای شکم، ناشتایی و برای بررسی لگن یا مثانه، پر بودن مثانه لازم است.
در سونوگرافی کبد، اندازه و نمای بافت کبد، وجود کبد چرب، کیستها، تودهها و برخی نشانههای بیماری مزمن کبدی بررسی میشود. همچنین کیسه صفرا و مجاری صفراوی از نظر وجود سنگ، التهاب، ضخیم شدن دیواره یا اتساع مجاری ارزیابی میشوند. در صورت نیاز، بررسی سفتی و احتمال فیبروز کبد با روش Shear Wave Elastography نیز قابل انجام است؛ روشی که بسیاری از بیماران آن را با عنوان فیبرواسکن کبد میشناسند.
-
سونوگرافی کلیه، مثانه و پروستات
این سونوگرافی برای بررسی اندازه و ساختمان کلیهها، سنگ، کیست، توده، اتساع سیستم جمعکننده ادرار و وضعیت مثانه انجام میشود. در آقایان ممکن است اندازه پروستات و حجم ادرار باقیمانده پس از تخلیه مثانه نیز اندازهگیری شود.
- سونوگرافی تیروئید و گردن
سونوگرافی تیروئید برای بررسی اندازه، ساختمان و عروق تیروئید و شناسایی ندولها یا کیستهای تیروئیدی انجام میشود. غدد لنفاوی گردن، غدد بزاقی و تودههای سطحی گردن نیز در صورت درخواست پزشک قابل بررسی هستند. بر اساس ظاهر ضایعات، ممکن است پیگیری یا نمونهبرداری با سوزن ظریف توصیه شود.
- سونوگرافی پستان و زیربغل
سونوگرافی پستان برای بررسی تودههای قابل لمس، درد موضعی، ترشح نوک پستان یا یافتههای ماموگرافی استفاده میشود. این روش میتواند در افتراق ضایعات کیستیک از جامد و بررسی غدد لنفاوی زیربغل کمککننده باشد.
سونوگرافی و ماموگرافی در بسیاری از موارد مکمل یکدیگر هستند و انتخاب روش مناسب به سن، علائم و نظر پزشک بستگی دارد.
این بررسی برای ارزیابی درد، تورم، توده، واریکوسل، هیدروسل، التهاب و مشکلات عروقی بیضه انجام میشود. در موارد درد ناگهانی بیضه، مراجعه سریع پزشکی اهمیت دارد؛ زیرا بعضی علل نیازمند بررسی و درمان فوری هستند.
- سونوگرافی بافت نرم، عضلات و تاندونها
سونوگرافی بافت نرم و سیستم عضلانیاسکلتی ممکن است برای بررسی موارد زیر درخواست شود: تودههای سطحی و زیرجلدی کیستها و تجمع مایع پارگی یا التهاب تاندونها آسیب عضلات هماتوم فتقهای جدار شکم التهاب یا تجمع مایع اطراف مفصل ضایعات پوست و بافت نرم امکان بررسی پویا هنگام حرکت دادن اندام، یکی از مزایای سونوگرافی عضلات و تاندونهاست.
- سونوگرافی کودکان و نوزادان
سونوگرافی در کودکان و نوزادان میتواند برای بررسی شکم و لگن، کلیهها، مغز نوزاد، مفصل ران، بیضهها، بافت نرم و سایر اندامها انجام شود. نوع و زمان بررسی با توجه به سن کودک، علائم و درخواست پزشک تعیین میشود.
- سونوگرافی زنان و رحم و تخمدانها
سونوگرافی زنان برای بررسی رحم، آندومتر، تخمدانها و نواحی اطراف انجام میشود. این بررسی ممکن است به روش شکمی یا واژینال انجام شود. از کاربردهای سونوگرافی زنان میتوان به موارد زیر اشاره کرد: خونریزی غیرطبیعی رحم درد لگن کیست یا توده تخمدان فیبروم رحم آندومتریوز و آدنومیوز بررسی ضخامت آندومتر ارزیابی ناباروری و فولیکولها بررسی محل آییودی پیگیری درمانهای زنان بررسی بارداری اولیه یا احتمال بارداری خارج رحمی
سونوگرافی واژینال معمولاً تصاویر دقیقتری از رحم و تخمدانها ارائه میدهد، اما انتخاب روش بر اساس شرایط بیمار و نظر پزشک انجام میشود.
سونوگرافی بارداری برای تأیید بارداری، تعیین سن بارداری، بررسی محل ساک حاملگی، ضربان قلب جنین، رشد جنین، جفت، مایع آمنیوتیک و برخی ناهنجاریهای احتمالی انجام میشود. نوع سونوگرافی بارداری به سن حاملگی و هدف بررسی بستگی دارد. ممکن است در مراحل مختلف بارداری، سونوگرافیهای متفاوتی درخواست شود.
خدمات سونوگرافی بارداری در مرکز دکتر شماعی شامل موارد زیر است:
- سونوگرافی بارداری اولیه تعیین سن بارداری بررسی ضربان قلب جنین
- سونوگرافی NT
- آنومالی اسکن جنین
- بررسی رشد و وزن جنین
- بررسی جفت و مایع آمنیوتیک
- کالر داپلر عروق جنین و جفت
- اکوکاردیوگرافی قلب جنین
- بررسی چندقلویی
- سونوگرافی سهبعدی و چهاربعدی
- در موارد مناسب بررسی طول سرویکس و احتمال زایمان زودرس
سونوگرافی NT یا Nuchal Translucency یکی از بررسیهای مهم سهماهه اول بارداری است.
در این سونوگرافی، ضخامت فضای شفاف پشت گردن جنین اندازهگیری میشود. سونوگرافی NT در بازه زمانی مشخصی از بارداری قابل انجام است و معمولاً همراه با ارزیابی ساختارهای اولیه جنین و تعیین دقیق سن بارداری انجام میشود. در این بررسی ممکن است موارد زیر ارزیابی شوند: ضخامت NT طول فرق سر تا نشیمنگاه جنین ضربان قلب جنین استخوان بینی در صورت امکان جمجمه و مغز اولیه دیواره شکم اندامها و مثانه تعداد جنینها محل جفت برخی نشانگرهای تکمیلی بر اساس اندیکاسیون سونوگرافی NT یک آزمایش غربالگری است و نتیجه طبیعی آن نمیتواند تمام ناهنجاریهای کروموزومی یا ساختمانی را بهطور قطعی رد کند. نتیجه باید همراه با آزمایشهای غربالگری و نظر پزشک تفسیر شود. برای تعیین زمان مناسب سونوگرافی NT، بهتر است سن دقیق بارداری هنگام نوبتگیری اعلام شود.
آنومالی اسکن یا سونوگرافی بررسی ناهنجاریهای جنین یک بررسی دقیق از ساختارهای بدن جنین در سهماهه دوم بارداری است.
در آنومالی اسکن، بخشهای مختلف بدن جنین بهصورت منظم بررسی میشوند، از جمله: مغز و جمجمه صورت و لبها ستون فقرات قفسه سینه و ریهها قلب جنین دیواره شکم معده و رودهها کلیهها و مثانه دستها و پاها بند ناف جفت مایع آمنیوتیک اندازههای رشد جنین هدف آنومالی اسکن، بررسی دقیقتر ساختمان جنین و شناسایی برخی ناهنجاریهای قابل مشاهده با سونوگرافی است. با وجود دقت بالای این بررسی، هیچ سونوگرافی نمیتواند تمام ناهنجاریها و بیماریهای جنین را بهطور صددرصد رد کند. برخی مشکلات ممکن است بسیار کوچک باشند، در مراحل بعدی ظاهر شوند یا به دلایل فنی قابل مشاهده نباشند. فتال اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب جنین در مشهد فتال اکوکاردیوگرافی یک سونوگرافی تخصصی برای بررسی ساختمان و عملکرد قلب جنین است. در این بررسی، حفرههای قلب، دریچهها، مسیر خروجی عروق بزرگ، ضربان و ریتم قلب جنین با دقت بیشتری ارزیابی میشوند.
پزشک ممکن است اکوکاردیوگرافی قلب جنین را در شرایط زیر توصیه کند: مشاهده یافته مشکوک در آنومالی اسکن افزایش NT سابقه خانوادگی بیماری مادرزادی قلب ابتلای مادر به برخی بیماریها مانند دیابت مصرف بعضی داروها در بارداری وجود برخی ناهنجاریهای جنینی بارداری حاصل از روشهای کمکباروری در شرایط خاص اختلال ریتم قلب جنین تشخیص برخی بیماریهای ژنتیکی یا کروموزومی سابقه فرزند قبلی با بیماری مادرزادی قلب فتال اکو جایگزین کامل آنومالی اسکن نیست؛ بلکه یک بررسی تخصصی و تکمیلی برای قلب جنین محسوب میشود.
با این حال، هر سونوگرافی باید بر اساس نیاز پزشکی و در مدت زمان لازم انجام شود. سونوگرافیهای غیرضروری و صرفاً طولانی برای تهیه تصاویر یادگاری توصیه نمیشوند.
مدت زمان انجام سونوگرافی چقدر است؟
مدت انجام سونوگرافی به نوع بررسی، شرایط بیمار و پیچیدگی یافتهها بستگی دارد. سونوگرافیهای معمولی ممکن است در مدت کوتاهتری انجام شوند، در حالی که بررسیهای تخصصی مانند آنومالی اسکن، اکو قلب جنین، داپلر عروق یا بررسی آندومتریوز ممکن است زمان بیشتری نیاز داشته باشند. زمان طولانیتر یا کوتاهتر سونوگرافی بهتنهایی نشاندهنده طبیعی یا غیرطبیعی بودن نتیجه نیست.
آیا نتیجه طبیعی سونوگرافی همه بیماریها را رد میکند؟
خیر. سونوگرافی روش بسیار مفیدی است، اما محدودیتهایی نیز دارد. بعضی بیماریها ممکن است در سونوگرافی قابل مشاهده نباشند یا به بررسی تکمیلی با رادیوگرافی، ماموگرافی، سیتیاسکن، MRI، آزمایش خون یا نمونهبرداری نیاز داشته باشند. نتیجه سونوگرافی باید همراه با علائم، معاینه و سایر اطلاعات پزشکی تفسیر شود. در كلینیك رادیولوژی و سونوگرافی دکتر شماعی در مشهد، انواع سونوگرافی عمومی و تخصصی بر اساس درخواست پزشک انجام میشود، از جمله: سونوگرافی شکم و لگن ، سونوگرافی کبد و کیسه صفرا سونوگرافی کلیه، مثانه و پروستات سونوگرافی رحم و تخمدان سونوگرافی تیروئید و گردن سونوگرافی پستان و زیربغل سونوگرافی بیضه سونوگرافی بافت نرم و عضلات سونوگرافی کودکان و نوزادان سونوگرافی بارداری سونوگرافی NT آنومالی اسکن جنین فتال اکوکاردیوگرافی کالر داپلر عروق داپلر عروق جنین و جفت الاستوگرافی کبد سونوگرافیهای تخصصی زنان و آندومتریوز برای اطلاع از آمادگی، زمان مناسب انجام بررسی و دریافت نوبت سونوگرافی در مشهد، با مرکز رادیولوژی و سونوگرافی دکتر شماعی تماس بگیرید.
پرسشهای متداول درباره سونوگرافی
- آیا برای همه سونوگرافیها باید ناشتا باشیم؟
خیر. ناشتایی فقط برای برخی بررسیها مانند سونوگرافی شکم، کبد و کیسه صفرا لازم است. برای دریافت دستور دقیق با مرکز هماهنگ کنید.
- برای سونوگرافی رحم و تخمدان باید مثانه پر باشد؟
برای سونوگرافی شکمی لگن معمولاً پر بودن مثانه لازم است. در سونوگرافی واژینال اغلب مثانه باید خالی باشد.
- سونوگرافی NT در چه زمانی انجام میشود؟
سونوگرافی NT در بازه مشخصی از سهماهه اول قابل انجام است. برای تعیین زمان مناسب، سن دقیق بارداری را هنگام نوبتگیری اعلام کنید.
- تفاوت NT و آنومالی اسکن چیست؟
NT یک بررسی غربالگری در سهماهه اول است، اما آنومالی اسکن در سهماهه دوم برای بررسی دقیقتر ساختمان اندامهای جنین انجام میشود.
آیا آنومالی اسکن تمام مشکلات جنین را نشان میدهد؟
خیر. آنومالی اسکن بسیاری از ناهنجاریهای مهم را بررسی میکند، اما هیچ بررسیای قادر به رد صددرصد تمام بیماریها و ناهنجاریهای جنین نیست.
آیا فتال اکو برای همه بارداریها لازم است؟
خیر. اکو قلب جنین معمولاً در صورت وجود عوامل خطر یا یافته مشکوک و بر اساس نظر پزشک انجام میشود.
کالر داپلر با سونوگرافی معمولی چه تفاوتی دارد؟
سونوگرافی معمولی ساختمان اندامها را نشان میدهد، در حالی که کالر داپلر برای بررسی جریان خون و عروق به کار میرود.
آیا سونوگرافی سهبعدی جایگزین آنومالی اسکن است؟
خیر. آنومالی اسکن بر پایه بررسی دقیق دوبعدی انجام میشود و تصاویر سهبعدی یا چهاربعدی فقط در برخی موارد نقش تکمیلی دارند.
آیا در بارداری میتوان چند بار سونوگرافی انجام داد؟
تعداد و زمان سونوگرافیها باید بر اساس شرایط بارداری و نظر پزشک تعیین شود. در بارداریهای پرخطر ممکن است بررسیهای بیشتری لازم باشد.
آیا سونوگرافی نیاز به تزریق دارد؟
بیشتر سونوگرافیهای معمول و تخصصی بدون تزریق انجام میشوند. در صورت نیاز به روش متفاوت، قبل از انجام برای بیمار توضیح داده خواهد شد.
برخی بیماریهای قلبی ممکن است در دوران بارداری قابل تشخیص نباشند یا پس از تولد آشکار شوند. به همین دلیل، نتیجه طبیعی فتال اکو تمام مشکلات قلبی آینده را بهطور کامل رد نمیکند.
سونوگرافی کالر داپلر چیست؟
کالر داپلر یا داپلر رنگی روشی است که با استفاده از امواج اولتراسوند، جهت و ویژگیهای جریان خون را در عروق بررسی میکند. در کالر داپلر، جریان خون بهصورت رنگی روی تصویر نمایش داده میشود و با داپلر طیفی میتوان سرعت و الگوی جریان خون را اندازهگیری کرد. این روش بدون اشعه و معمولاً بدون تزریق انجام میشود.
- انواع سونوگرافی کالر داپلر
- کالر داپلر عروق گردن و کاروتید این بررسی برای ارزیابی عروق کاروتید و مهرهای گردن و شناسایی تنگی، پلاک یا اختلالات جریان خون انجام میشود.
- کالر داپلر عروق اندامهای تحتانی و فوقانی داپلر عروق اندامها ممکن است برای بررسی لخته وریدی، نارسایی وریدی، واریس، تنگی شریانها و کاهش خونرسانی درخواست شود.
- كالر داپلر وریدی برای بررسی DVT سونوگرافی داپلر وریدی یکی از روشهای اصلی بررسی احتمال لخته در وریدهای عمقی اندامهاست. در صورت تورم ناگهانی، درد یا تغییر رنگ اندام، ارزیابی پزشکی سریع اهمیت دارد.
- کالر داپلر کلیه و عروق شکمی این بررسی برای ارزیابی عروق کلیوی، آئورت شکمی، ورید پورت، عروق کبد و سایر عروق شکمی انجام میشود.
- کالر داپلر بیضه داپلر بیضه در بررسی واریکوسل، پیچخوردگی بیضه، التهاب و تودهها کاربرد دارد.
- کالر داپلر عروق جنین و جفت در بارداری، داپلر ممکن است برای بررسی جریان خون در شریان نافی، شریان مغزی میانی جنین، عروق رحمی و برخی عروق دیگر استفاده شود. این بررسی بهویژه در موارد اختلال رشد جنین، فشار خون بارداری، بیماریهای مادر، مشکلات جفت یا بارداریهای پرخطر اهمیت دارد.
سونوگرافی سهبعدی و چهاربعدی در سونوگرافی سهبعدی، تصاویر حجمی از جنین یا بعضی اندامها تهیه میشود. سونوگرافی چهاربعدی نیز تصاویر حجمی متحرک را نمایش میدهد. این روشها در شرایط مناسب میتوانند برای بررسی برخی ساختارهای جنین، صورت، اندامها، رحم و ناهنجاریهای مشخص کمککننده باشند. سونوگرافی سهبعدی و چهاربعدی جایگزین سونوگرافی دوبعدی تخصصی یا آنومالی اسکن نیست و استفاده از آن بر اساس اندیکاسیون پزشکی انجام میشود.
سونوگرافی تخصصی رحم و آندومتریوز در برخی بیماران، سونوگرافی تخصصی زنان برای بررسی دقیقتر آندومتریوز، آدنومیوز، فیبرومها، چسبندگیهای لگنی یا ناهنجاریهای رحم انجام میشود. در بررسی آندومتریوز ممکن است رحم، تخمدانها، فضای پشت رحم، رباطها، مثانه و بخشهایی از روده از نظر وجود ضایعات یا چسبندگی ارزیابی شوند. این بررسی به آمادگی و تکنیک خاص نیاز دارد و باید هنگام نوبتگیری نوع دقیق درخواست پزشک اعلام شود.
سونوگرافی واژینال و ترانسرکتال در سونوگرافی واژینال، پروب مخصوص با رعایت اصول بهداشتی برای بررسی دقیقتر رحم و تخمدانها استفاده میشود.
سونوگرافی ترانسرکتال نیز ممکن است در برخی بررسیهای پروستات، لگن یا شرایط خاص درخواست شود. نوع روش پیش از انجام برای بیمار توضیح داده میشود و انجام آن با توجه به درخواست پزشک و رضایت بیمار خواهد بود.
- آمادگی قبل از سونوگرافی
آمادگی لازم برای سونوگرافی به نوع بررسی بستگی دارد.
ناشتایی برای بعضی سونوگرافیهای شکم، کبد، کیسه صفرا و پانکراس معمولاً چند ساعت ناشتایی لازم است.
پر بودن مثانه برای برخی سونوگرافیهای لگن، رحم و تخمدان، مثانه و پروستات لازم است مثانه پر باشد.
سونوگرافی واژینال برای سونوگرافی واژینال معمولاً مثانه باید تخلیه شود، مگر اینکه دستور دیگری داده شده باشد.
سونوگرافی بارداری آمادگی سونوگرافی بارداری به سن حاملگی و نوع بررسی بستگی دارد. در بارداریهای اولیه ممکن است پر بودن مثانه لازم باشد. هنگام دریافت نوبت، نوع سونوگرافی را دقیقاً اعلام کنید تا دستور آمادگی مناسب در اختیار شما قرار گیرد. چه مدارکی را هنگام مراجعه همراه داشته باشیم؟
برای ارزیابی بهتر توصیه میشود موارد زیر را همراه داشته باشید:
- نسخه یا درخواست پزشک گزارشها
- تصاویر سونوگرافی قبلی نتیجه آزمایشهای مرتبط مدارک
- سونوگرافیهای قبلی بارداری نتیجه غربالگریها و آزمایشهای ژنتیکی در بارداری
- فهرست داروهای مصرفی در صورت نیاز
- سوابق جراحی یا بیماریهای مهم
مقایسه تصاویر جدید با بررسیهای قبلی میتواند به ارزیابی دقیقتر تغییرات کمک کند.
- آیا سونوگرافی عارضه دارد؟
سونوگرافی تشخیصی از امواج صوتی استفاده میکند و اشعه یونیزان ندارد. این روش در صورت وجود ضرورت پزشکی و رعایت اصول استاندارد، بهطور گسترده در بزرگسالان، کودکان و دوران بارداری استفاده میشود.